ده نکته در مورد کتاب خواندن (یا چگونه کتاب‌خوان شویم و کتابخوان باقی بمانیم؟)

در این نوشته از تجربیات خودم از کتاب‌خوانی گفته‌ام و به این سوالات پرداخته‌ام: چگونه کتاب بخوانیم؟ چه کتابی بخوانیم؟ اگر میخواهید کتاب‌خوان شوید با این نوشته همراه شوید و حتما کتاب رایگانی که در متن معرفی شده را هم دانلود کنید.

۱- نگاهتان را به کتاب تغییر دهید.

همانطور که قبلا هم گفته ام (اینجا)، کتاب قرار است به بهبود کیفیت زندگی ما کمک کند. بهتر است به آن به چشم یک کالای لوکس نگاه نکنید، کالایی که هیچ وقت هم پولی برای خریدنش ندارید! پیش از آنکه به این فکر کنیم که چه کتابهایی بخوانیم بهتر است به نوع نگاهمان به کتاب توجه کنیم.

پس لطفا با خوردن یک پیتزای کمتر، کتاب بخرید و به آن به عنوان ابزاری برای افزایش آگاهی های خود نگاه کنید. شک نکنید این افزایشِ آگاهی، منجر به بهبود کیفیت زندگی تان خواهد شد. قبل از هر چیزی، کیفیت زندگی ما تابعی از افکار ماست.

۲- چه کتابی بخوانیم ؟ کتابِ خوب بخرید. (اهمیت کتاب خوب خواندن کمتر از اهمیت کتابخوانی نیست)

همه کتابهای نوشته شده، پنانسیل بهبودِ کیفیت زندگی شما را ندارند. مهم است که بدانیم چه کتابی بخوانیم. میتوانید از  آن دوستانتان که اهل کتاب هستند، سراغ کتابهای خوب را بگیرید. (اینجا یک فهرست از کتابهای خوب برای شروع کتابخوانی هست، اگر سوالتان این است که با چه کتابی شروع کنیم؟ حتما سری به این فهرست بزنید) اهمیت کتاب خوب خواندن کمتر از اهمیت کتابخوانی نیست.

و البته پیشنهاد من این است که کتابِ خوبی را که پیدا کرده اید، حتما بخرید. اصولا ما آدمها برای چیزی که پولی بابتش بپردازیم، ارزش بیشتری قائل هستیم. پس لطفا بیخیال امانت گرفتن کتاب شوید.

۳- چگونه کتاب بخوانیم ؟ کتابِ خوب را خوب بخوانید. (روش کتابخوانی بسیار مهم است)

یادمان باشد کتابی که خریده ایم، قرار است زندگی ما را بهتر کند. اینکه چگونه کتاب بخوانیم هم خیلی مهم است. دوریالِ شبکه سه که نگاه نمی کنید تا منتظر آخرش باشید ببینید چه میشود. اصطلاحی که من در این مورد دارم این است که کتابهای خوب را باید خورد! روش کتاب خوانی بسیار مهم است.

چگونه کتاب بخوانیم | چه کتابی بخوانیم

۴- کتاب را خلاصه کنید.

خلاصه کردن کتاب، دو فایده اصلی دارد:

  • به فهم بیشتر شما از کتاب کمک میکند. سعی کنید از روی کتاب رونویسی نکنید. یک قسمت را بخوانید و سپس با زبان خودتان آن را خلاصه کنید. اینگونه ذهنتان بیشتر درگیرِ کتاب خواهد شد و احتمال بخاطرسپاری مفاهیمِ آن هم بیشتر است.
  • رجوع مجدد به مطالب کتاب را ساده تر میکند. حتما در آینده نیاز خواهید داشت تا مجددا به مفاهیم این کتاب مراجعه کنید. اگر خلاصه ای از کتاب داشته باشید که خودتان آن را نوشته اید، مراجعه مجدد و مرور مفاهیم برایتان لذت بخش تر و مفیدتر خواهد بود.

پیشنهاد من این است که خلاصه شخصی خودتان را داشته باشید. اما خواندن خلاصه دیگران از آن کتاب هم میتواند مفید باشد. یک روشِ خوبِ استفاده از خلاصه های دیگران، قرار دادن آن خلاصه کنار دستتان هنگام خواندن کتاب است. اینگونه میتوانید هرجا که لازم دانستید، مطالبی را هم خودتان اضافه کنید.

می‌توانید برای انتشار خلاصه‌های خودتان وبلاگ یا کانال تلگرام هم بزنید. شوق خلاصه کردن و قرار دادن خلاصه‌های کتاب در یک جای مشخص باعث ایجاد عادت به کتابخوانی شما میشود.

۵- کم بخوانید، ولی همیشه بخوانید.

همان مفهوم آهسته و پیوسته پیمودن مسیر را لطفا رعایت کنید. مگر قرار نیست کتاب به بهبود کیفیت زندگی ما کمک کند؟ پس چرا باید خواندنِ کتاب را قطع کنیم؟

مفاهیمِ کتاب را هم آهسته آهسته بفرستید توی مغزتان، تا برود و سر جایش بنشیند. هنگام خواندنِ کتاب، خوب به مطالبش فکر کنید. دوره های تندخوانی و این داستانها را رها کنید. حالا که فهمیدید چه کتابهایی بخوانید و کتاب‌های مناسب را پیدا کرده‌اید رهایشان نکنید.

اگر محلی برای ثبت تداعی های خودتان هنگام خواندن کتاب هم داشته باشید، عالی است. سعی کنید مصداقِ مفاهیمِ کتاب را در زندگی خودتان پیدا کنید و به راه حلهای جدیدی برسید.

۶- چند کتاب را با هم بخوانید.

ممکن است هنگام خواندن بهترین کتاب هم، روزی برسد که دوست نداشته باشید سمتِ آن کتابِ خاص بروید. برای اینجور مواقع همیشه یک یا دو کتاب دیگر هم در دست مطالعه داشته باشید تا سراغ آنها بروید. یادمان باشد که قرار نیست از روی بی حوصلگی فقط کتاب را تمام کنیم، پس کتاب را باانرژی بخوانید.

۷- با برنامه کتاب بخوانید. جریمه را فراموش نکنید.

بعد از اینکه تصمیم گرفتید کتاب خواندن را به یک روند همیشگی در زندگیتان تبدیل کنید، یک برنامه هفتگی برایش داشته باشید. از کم شروع کنید. مثلا به صورت میانگین روزانه نیم ساعت، مجموعش میشود هفته ای ۳٫۵ ساعت. اگر یک روز نتوانستید برنامه را رعایت کنید، سعی کنید روزهای بعد جبرانش کنید. عناوین کتاب‌ها را از قبل آماده کنید تا پاسخ سوالی مانند چه کتابی بخونم را از قبل داشته باشید.

برای اطمینان از رعایت این برنامه توسط خودتان، برای انجام ندادنش، یک جریمه برای خودتان درنظر بگیرید، پیشنهاد من این است که جریمه از نوع پرداخت پول باشد!

۸- مفاهیم کتاب را برای دیگران هم تعریف کنید.

این کار باعث میشود، مفاهیم را بهتر یاد بگیرید. اساسا وقتی ما یک مفهوم را بتوانیم برای دیگران هم توضیح بدهیم، یعنی آن را به خوبی یاد گرفته ایم. سعی کنید شنونده خوبی را انتخاب کنید تا ذوقِ تعریف کردنتان از بین نرود!

شاید هم با این تعریف کردن و توضیح دادن مطالبِ کتاب، دیگران هم به خواندنش ترغیب شدند؛ اینگونه با یک تیر دو نشان زده اید. اگر کسی از اطرافیانتان پرسید: چه کتابی بخونم، فرصت خوبی نصیبتان شده، بروید و در مورد آخرین کتابی که خوانده‌اید به او توضیح بدهید.

۹- مفاهیمِ کتاب را زندگی کنید.

اصل داستان این بود که کتاب به بهبود کیفیت زندگی شما کمک کند. پس سعی کنید، مفاهیمی را که فرا گرفته اید، در زندگی خودتان هم بکار بگیرید. تا میتوانید به مفاهیم فکر کنید و دنبال مصادیق آن در زندگی تان باشید.

بعد از اینکه فهمیدیم چه کتابهایی بخوانیم و چگونه کتاب بخوانیم، باید برویم و به آموخته‌هایمان عمل کنیم.

۱۰- اعتیاد جدیدتان مبارک!

عادت به کتابخوانی می‌تواند دنیای ما را دگرگون کند. موارد بالا را که رعایت کنید، کم کم معتاد به کتاب خواندن میشوید. فکر نکنم اعتیادی لذت بخش تر از این در دنیا وجود داشته باشد.


تاسیس وبلاگ شخصی و نوشتن در مورد کتاب‌هایی که خوانید میتوانید کمک بسیار زیادی به کتاب‌خوان شدن شما بکند.

تاسیس وبلاگ و  نوشتن در آن بسیار ساده‌تر از آن چیزی است که تصورش را می‌کنید.

میتوانید کتابی رایگان در همین مورد را دریافت کنید:

دریافت کتاب رایگان در مورد وبلاگ‌نویسی


ده نکته در مورد کتاب خواندن (یا چگونه کتاب‌خوان شویم و کتابخوان باقی بمانیم؟)
۳٫۶۸ (۷۳٫۵۷%) ۲۸ votes

دیدگاه ها

  1. سارا حق بین

    روز خوش امین جان
    از نکته هات ممنونم. واقع گرایانه و قابل اجراست نه رویایی.
    من دوست دارم در مورد تجربه های شخصی ام با توجه به موضوعی که مطرح کردی بنویسم، ممکنه هر چند کوچک ولی برای دوستانم موثر باشه.
    در مورد شماره ۱ ، اغلب ماه ها بعد از دریافت حقوقم چند جلد کتاب و غذای مورد علاقه ام رو میخرم و به نوعی به خودم هدیه می دهم. تلفیق دو چیز مورد علاقه هم مطلوبیت رو بالا میبره و هم ادامه دارتر میشه.
    در مورد شماره ۲، دو سال هست که حتماً از نویسنده های مطرح دنیا حداقل یک کتاب می خونم چون فکر می کنم خیلی بده که بمیرم و مثلاً پیرمرد و دریای ارنست همینگ وی رو نخوانده باشم یا کتابی از آلبرکامو، گابریل گارسیا مارکز، هوشنگ مرادی کرمانی و …، کلاً صاحب سبکها چه ایرانی و چه خارجی.
    در مورد شماره ۴، خیلی پیش که فرصتهام بیشتر بود خلاصه کتاب رو می نوشتم الان که محدودیت زمان دارم جمله های خاص کتاب را می نویسم یا برای خودم به صورت پیام ارسال می کنم. اما کاری که اخیراً به پیشنهاد دوستانم انجام دادم، خلاصه کتاب را بصورت فایل صوتی درآوردم و بسیار روش دلپذیر و موثری برای ماندگاری کتاب در ذهنم بود. امتحانش مفید و خوشاینده.
    در مورد شماره ۶، خوندن چند کتاب با هم رخوت و خستگی کتاب خوندن را دفع می کنه. روش من در این مورد خوندن یک کتاب سنگین و مفهمومی که نیاز به تأمل و تحلیل داره و در کنارش یک رمان هست که مواقع بی حوصلگی و خستگی ام با داستان رمان، رویاپردازی کنم و لحظه های مفرحی را داشته باشم.
    در مورد شماره ۹، من این تجربه رو به واقع در سن ۲۰ سالگی با خواندن کتاب ۴ اثر از فلورانس اسکاول شین داشتم. یادمه که دو بار این کتاب را مشتاقانه خوندم و تک تک جملات را بکار بردم و دائماً بهشون فکر می کردم، طوریکه این کتاب از من فرد دیگه ای ساخت و هنوز که هنوز در همه ابعاد زندگیم تأثیرش رو احساس می کنم.
    یه کار دیگه که هم انجام میدم، یه دفترچه یادداشت دارم که از یک سمتش شروع کردم توی صفحه اول نوشتم مثلاً سال ۱۳۹۵ و بعد همه کتابهایی را که شروع به خوندن می خوام بکنم یادداشت می کنم: نام کتاب، نام نویسنده، نام مترجم، انتشارات.
    بعدها که به لیست کتابهای خونده شدم مراجعه می کنم احساس خوبی دارم و البته برای معرفی به دوستان کتابخوان خلاصه مفیدیه. سمت دیگه دفترچه هم کتابهایی را که دوست دارم بخونم یادداشت می کنم و لیست در انتظار من میشه.
    بابت کامنت طولانی عذر می خوام.

    1. نویسنده
      پست
      امین آرامش

      بسیار عالی سارا جان
      عجب نکات خوبی گفتی. واقعا آموزنده بود برام. امیدوارم بقیه خوانندگان هم حتما اینها رو بخونن.
      سارا، اگه اهل موسیقی هستی پیشنهاد میکنم به خریدهای خوبِ ماهانت، یکی دوتا آلبوم موسیقی رو هم اضافه کنی. میتونی از بیپ تونز بخری. حتی اگر خودت نخواستی، میتونی واسه یه نفر هدیه بفرستی. قابلیت هدیه فرستادن به ایمیل دیگران هم وجود داره توی اون سایت.
      من معمولا این کار رو میکنم، علاوه بر لذت از خودِ موسیقی و یا لذت از هدیه دادن به یه نفر دیگه، یه حرکت بسیار بسیار کوچیک و در حد توانم برای ادامه تولید این آثار فرهنگی میکنم.
      بازم ازت ممنونم که تجربیات گرانقدرت رو اینجا نوشتی.

  2. سارا حق بین

    ممنون امین جان. بله به موسیقی علاقه دارم و دوستی دارم که همیشه فایل موسیقی برام ارسال می کنه.
    اما حتما ایده تو را هم برای خودم و دوستانم به سبد خریدهام اضافه می کنم. سپاس

  3. عظیم

    چرا باید کتاب بخونیم؟
    این سوال اساسی هه که اصن بش پرداخته نمیشه و کمتر دیدم که جواب درخوری بش داده بشه. منظورم جوابیه که یه پسربچه ۱۳ ساله هم باش قانع بشه و انگیزه پیدا کنه در هفته ۱ ساعت از فوتبال بازی و دنیای مجازی و بازی رایانه ایش بزنه و کتاب بخونه. در این زمینه یه خطبه دارم که اینجا جا نمیشه 🙂

    یه بار اگه شد در موردش نظرت رو بنویس برامون.

    علاقه مندان به کتاب خوانی حتما با شبکه اجتماعی goodreads.com آشنا هستن ولی گفتم اینجا هم اشاره ای بش کرده باشم.

    آرزوی موفقیت

    1. پویا

      دلیل اینکه میگم کتاب خوندن اصالت نداره همینه و نباید هی آدمها رو تشویق کرد به کتاب خوندن، امینم تو نکته دوم یه اشاره کوچک کرد، البته جوابه خیلی مفصلتری میشه داد،
      ولی در کل سوال بسیار بجا و درستیه، چرایی درست بودن یه تصمیم از چگونگی و درست انجام شدنش بسیار مهمتره.
      من یه جواب اولیه به ذهنم میرسه اینه که کتاب رو در پاسخ به اهداف از پیش تعیین شده توصیه میکنند، مثلا پولدار شدن.

      و بنظر من توسعه فردی لزوما در موفقیت نیست، درحالیکه که اینجور جا افتاده متاسفانه.
      اصلا دنیای بیزینس یه داستانه دنیای توسعه فردی و آموزش یه دنیای دیگه و بعضا متعارض!

  4. نویسنده
    پست
    امین آرامش

    چشم احسان جون. فکر میکنم یه چیزایی توی ذهنم هست در موردش. خطبت رو هم بعدا برام بگو. 🙂
    بابت اشاره به گودریدز هم ممنون.
    ارادت فراوان.

  5. جواد عزیزان

    امین جان فکر کنم پس از مدتی که انسان، کتاب خواندن برایش جذاب می شه شاید لازم باشه ی تغییر عادت کوچولو ولی سخت در سبد کتاب هایش بدهد و آن تغییر روی آوردن به مطالعه کتاب ها به زبان اصلی باشه. به نظرم این کار پس از مدتی باعث می شود هم مفاهیم کتاب به تدریج در ذهن فرد جایگذاری شود و هم شخص به خواندن، زبان دیگری (مثلا انگلیسی) تسلط یابد.

    1. نویسنده
      پست
      امین آرامش

      جواد، میدونستی داشتن دوستی که همچین پیشنهاد فوق العاده ای جهت رشدِ فردی بهت بده چقدر نعمته؟
      دمت گرم واقعا که انقدر دلسوزانه این پیشنهاد رو بهم دادی.
      یک خودافشایی 🙂 :
      از تو چه پنهون، دارم کتاب black swan رو به انگلیسی میخونم و اگر عمری باشه به زودی وبلاگ انگلیسیم رو هم راه میندازم.
      مخلصم.

  6. جواد عزیزان

    خواهش می کنم. شما خودت استادی امین جان. من به واقع از مطالب شما و مدل ذهنی ات یاد می گیرم.
    حالا که خود افشایی کردی لطفا وقتی که کتاب قوی سیاه نسیم طالب رو تمام کردی بیا و ی پست برامون راجع به تجربیات دلپذیرت از خواندن کتاب انگلیسی برامون بگذار.
    اینم با اجازه ات رفت تو فهرست انتظارات ما از آقا دکتر.
    ممنونم پیشاپیش

    1. نویسنده
      پست
      امین آرامش

      چشم جواد جان.
      از لطفت واقعا ممنونم. فقط به این زودیها نخواهد بود قطعا، سرعتم کمه.
      به قول محمدرضا (تو کلاسِ مذاکرش تو شریف که از طریق مکتبخونه دیدم): “دکتر، احمدی نژاد بود که رفت”. من امینم. 🙂

  7. حسن غلامیاتن

    با عرض سلام وادب خدمت همه دوستان خوبم راستش سرانه مطالعه من در سال خیلی کمه وهنوز نمیدونم چه کتابی برای شروع مناسبه در ضمن به کتابهایی در حوزه روانشناسی علاقه دارم از دوستان خوبم تقاضا دارم اگر میتونن نکته نظراتشون رو در مورد نحوه شرع کتابخوانی بگن
    سپاس از لطفتون

    1. نویسنده
      پست
  8. Nina

    سلام وقت بخیر
    یه سوال داشتم خوشحال میشم راهنماییم کنید : یک چند روزی میشه که یکی از عزیزانم (که اصلا و ابدا کتاب نخونده و صفر صفر تقریبا)بسیار مشتاق به شروع کتاب خوندن شده منتها نمیدونه از چه کتابی شروع بکنه که دلزده نشه سراغ من اومد و از من کمک خواست… کمی بار سنگینیه نمیخوام کتابی بهش معرفی کنم که خراب کنم این اشتیاق رو از یه طرف عاجزانه از من درخواست کرد که حجم کتاب کم باشه (که به نظر منم درسته برای شروع خیلی مهمه حجم کتاب) من چند روزه درگیرم در نهایت فقط به قلعه ی حیوانات راضی شدم چند نفر آثاری مثل کیمیا گر و از این سبک رو پیشنهاد کردن که به نظرم باز هم کمی سنگینه
    خوشحال میشم اگه راهنماییم کنید و چندتا کتاب برای یک شروع خوب معرفی کنید

    1. نویسنده
      پست
      امین آرامش

      سلام
      من کتاب “شیب” از ست گادین و “نبرد هنرمند” از استیون پرسفیلد رو برای شروع مناسب میدونم.
      اما در کل همین نگاه که شما فرمودین رو من هم می‌پسندم، یعنی اول سراغ کتابای سخت نرن.
      موفق باشید

  9. مریم

    سلام ممنونم از مطالب خوبتون
    میخواستم یک سوال بپرسم
    اینکه مثلا یک کتابو تا وسطاش بخونی یا مثلا ۹۰صفحه شو و نخوای ادامه بدی بده یا نه
    منظورم اینکه وقتی تصمیم میگیری اون کتابو بخونی اما بعدش میفهمی که مورد علاقت نیست حتما باید تا اخرش بخونی؟!؟

    1. نویسنده
      پست
      امین آرامش

      سلام مریم
      نه! آخه چرا ادامه‌ش بدی وقتی تا همین‌جا خوشت نیومده؟
      برای من هم این اتفاق بارها افتاده. حتی کتابی که بقیه کلی توصیه کردن رو رفتم و تهیه کردم و بعد که یکم خوندم دیدم اونی نیست که باید باشه. دیگه ادامه ندادم.

  10. مژده

    درود.. D:
    ببخشید من ۱۵ سالمه و خیلی دوست دارم تا کتاب خوندن رو در زمینه فلسفه، جامعه‌شناسی و روانشناسی شروع کنم
    اما مغزم زیاد نمیکشه واسه درک این کتاب ها! چیکار کنم؟ از کجا میتونم استارتِ خیلی‌ خوبی داشته باشم؟ 🙂

  11. پرنیان

    ممنون از امین جان و تمام دیدگاه ها که کمک بسیاری به من کرد وخوشحالم از این که هنوز هم انسانهایی دلسوز هستن که به ادم کمک کنن🙏🙏🙏🙏

  12. مسلم کوچولو

    سلام دوستان
    من سالهاست که میخوام (و میدونم راه نجاتم اینه) به کتابخوانی رو بیارم ولی اراده و سوخت لازم رو برای این میلم نداشتم، هربار تصمیم گرفتم جوری به این کار مشغول بشم که معتاد این کار بشم اما ایندفه در حدیه که سایتای مختلفی رو جستجو کردم و انگار ایندفه دارم موفق میشم، باور نمیکنید این سایت اولین سایتیه که برای اینکار سر زدم بهش، گاهی احساس خفگی میکنم حس میکنم یه حرفایی تو سینمه اما زبان گفتنشو نمیدونم خیلیم اذیتم، امیدوارم منو مثه رفیقتون بدونین و ازتون میخوام کمکم کنین تا ارادم دو چندان بشه.
    لطفاً برای شروع بگید چه کتابهایی مناسبه، خودم سردرگمم.
    سپاس

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *