تئوری انتخاب

ویلیام گلسر، روانپزشک آمریکایی این کتاب را در سال ۱۹۹۷ نوشته است، نظریه ای که او ارائه کرده نسبت به سایر نظریه های روانشناسی، جدید محسوب می شود. خود گلسر در جایی از کتاب می گوید:

بشر در صدسال گذشته پیشرفت فنی قابل توجهی داشته، اما در زمینه کنار آمدن یا یکدیگر پیشرفت چندانی نداشته ایم.

کتاب به ارائه تئوری انتخاب می پردازد و به تفصیل راجع به شیوه استفاده از آن در زندگی توضیح می دهد. از این جهت می توان گفت با کتابی روبرو هستیم که اگر عمیق مطالعه کنیم و به اصول مطرح شده آن عمل کنیم، شاهد بهبود کیفیت در زندگی مان خواهیم بود، و چه چیزی از این بهتر؟

گلسر کتاب خود را اینگونه آغاز می کند:

“اکثر مردم دنیا که مشکلات پایه ای گرسنگی، بیماری یا فقر را ندارند، در جواب سوال «چطوری؟» خواهند گفت: «من آدم بدبختی هستم.» و تقریبا همه آنها کس دیگری را عامل این بدبختی معرفی می کنند. حال اینکه خودشان این بدبختی را انتخاب کرده اند.”

و در جایی دیگر:

“تئوری انتخاب میگوید خود ما هستیم که تمام اعمالمان از جمله احساس بدبختی مان را انتخاب می کنیم. دیگران نه می توانند ما را بدبخت کنند و نه خوشبخت. تمام چیزی که از دیگران می توانیم بگیریم و تمام چیزی که به دیگران می توانیم بدهیم، اطلاعات است. ما تمام اعمال، افکار، احساسات و حتی بخشی از فیزیولوژی خود را انتخاب می کنیم.”

شکل ۱ شیوه مورد باور اغلب ما (که گلسر به آن روانشناسی کنترل بیرونی می گوید) را نشان می دهد. همانطور که در این شکل نشان داده شده، ما برای درمان اختلالات از داروهای اعصاب استفاده خواهیم کرد.

خلاصه تئوری انتخاب

 شکل ۱- سیستم کنترل بیرونی

 گلسر روش دیگری را برای تحلیل و درمان پیشنهاد میدهد که در شکل ۲ نشان داده شده است.

خلاصه کتاب تئوری انتخاب

شکل ۲ – سیستم مبتنی بر نظریه انتخاب

اغلب ما انقدر به تاثیر عوامل بیرونی بر حالمان باور داریم که سریعا در مقابل این ادعای گلسر جبهه خواهیم گرفت: «مگر میشود من خودم انتخاب کنم که عصبانی شوم یا افسرده شوم؟ قطعا دیگران باعث حال بد من هستند!» ولی مطمئن باشید گلسر به شیوه ای جذاب و با ارائه مثال هایی کاربردی شما را قانع خواهد کرد که خود شما مسئول وضعیت خودتان هستید و سپس سعی خواهید کرد که انتخاب های بهتری داشته باشید.

این کتاب راجع به روابط بین آدم هاست و گلسر می گوید:

“بعد از چهل سال روانپزشکی، برای من مسجل شده است که تمام آدمهای ناراحت، مشکل واحدی دارند: آنها نمی توانند با کسانی که می خواهند با آنها خوب کنار بیایند، خوب کنار بیایند.

من روی چهار نوع رابطه که همگی باید بهبود یابند تمرکز می کنم. معتقدم اگر این روابط را بهبود نبخشیم در کاهش مشکلات اشاره شده توفیق چندانی کسب نخواهیم کرد:

  • رابطه زن و شوهر
  • رابطه والد و فرزند
  • رابطه معلم و شاگرد
  • رابطه مدیر و کارمند

ما پنج نیاز اصلی داریم:

  1. نیاز به بقا و زنده ماندن
  2. نیاز به عشق و تعلق خاطر
  3. نیاز به قدرت
  4. نیاز به آزادی
  5. نیاز به تفریح

هرکس سطح ارضای نیاز خاص خود را دارد، این سطح ارضا به او می فهماند که فلان نیاز وی ارضا شده است و دیگر لازم نیست برای ارضای آن تلاش کند.”

حالا مشکل در روابط وقتی ایجاد می شود که سطح این نیازها در طرفین رابطه متفاوت است و طرفین بجای مذاکره بر سر این تفاوت ها مانع ارضای بعضی نیازهای طرف مقابل می شوند و سعی در کنترل یکدیگر خواهند داشت.

البته نگران نباشید، گلسر برای این تعارضات نیز راه حل هایی دارد.

اگر در شرف ازدواج هستید و دلهره انتخاب همسر مناسب دارید،

اگر ازدواج کرده اید ولی از رابطه خود راضی نیستید یا حتی راضی هستید و میخواهید بهتر زندگی کنید،

اگر در برقراری ارتباط با فرزندتان مشکل دارید،

اگر در در محیط کارتان ارتباطات خوبی ندارید،

اگر می خواهید معلم بهتری باشید،

حتی اگر هیچکدام از موارد بالا شامل حالتان نیست، ولی میخواهید کیفیت زندگیتان را بهبود دهید،

 حتما این کتاب را بخوانید و به آموزه های آن عمل کنید.

مطلب را با این حرف گلسر به انتها میرسانم:

“این کتاب در نهایت راجع به شادی است، شاد بودن مستلزم نزدیکی و صمیمیت با آدم های شاد است. هرچه تعداد آدم های شاد کمتر باشد، شانس شادمانی تک تک ما کمتر خواهد شد.”

پس بعد از اینکه خودتان کتاب را مطالعه کردید و پی به اثرات شگفت انگیزش بردید، دیگران را نیز به خواندن آن ترغیب کنید.


برای دریافت مطالب بیشترِ مربوط به این سایت، ایمیل‌تان را در فرم زیر ثبت کنید:


لینک دانلود خلاصه فصلهای کتاب:

فصل اول: ما به یک روانشناسی جدید نیاز داریم

فصل دوم: نیازهای اساسی و احساسات

فصل سوم: دنیای کیفی شما

فصل چهارم: رفتار کلی

فصل پنجم: جور بودن، شخصیت و قوت نیازها

فصل ششم: تعارض و واقعیت درمانی

فصل هفتم: خلاقیت

فصل هشتم: عشق و ازدواج

فصل نهم: اعتماد و خانواده شما

فصل دهم: آموزش، تعلیم و تربیت و مدارس کیفی

فصل بازدهم: تئوری انتخاب در محل کار

فصل دوازدهم: اجتماع کیفی

فصل سیزدهم: تعریف مجدد آزادی شخصی

Rate this post